Waarom is deel­mo­bi­li­teit belangrijk voor eer­ste­lijns­wer­kers?

Een moeder die haar kinderen naar school moet brengen én tijdens de schooluren taalles volgt aan de andere kant van de stad? Met de bus is dat bijna onhaalbaar, maar een fiets is wel een snelle en flexibele oplossing. Iemand met een rijbewijs maar zonder auto die voor een optreden naar Duitsland moet? Met een deelauto wordt dat ineens mogelijk. 

Bart Gabriel van Sivi vzw legt uit: "Kinderen, opleiding, school, vrije tijd: het is sowieso al een uitdaging om dat georganiseerd te krijgen. Dan is het extra belangrijk om je vlot en flexibel te verplaatsen. Deelfietsen en deelauto’s kunnen daarbij helpen."

“Heel wat mensen in kwetsbaarheid willen graag fietsen, vaak elektrisch, ook al kunnen ze niet zelf zo’n fiets aankopen”, vertelt Bart. “Dat is logisch: hoe meer elektrische fietsen je ziet in het straatbeeld, hoe aantrekkelijker dat wordt. Zeker voor mensen zonder rijbewijs is dat interessant: een elektrische fiets is sneller en je kan er grotere afstanden mee doen.”

“Mensen willen het liefst een fiets aankopen. Een eigen fiets blijft een belangrijke oplossing. Aanvullend kan een elektrische deelfiets handig zijn, als je af en toe een fiets nodig hebt. Er zijn ondertussen ook al betaalbare abonnementen om 12u lang een deelfiets te gebruiken. Dat maakt woon-werkverkeer ineens ook mogelijk.” 

Niet iedereen is gebaat bij deelmobiliteit. Bart ziet verschillende groepen:

• “Voor sommige mensen is het prima om zich te voet of met de bus te verplaatsen.“
• “Anderen hebben een auto en willen daar geen afstand van doen. Die mensen zijn vaak moeilijk te bewegen naar alternatieven, terwijl die auto financieel wel heel zwaar doorweegt. Soms is die auto ook echt nodig voor woon-werkverkeer. Niet iedereen kan vlot fietsen, en de ene persoon is al meer bereid dan de andere om een langere afstand met de fiets af te leggen.” 
• “Daartussenin zit een groep waar er wel potentieel is voor deelmobiliteit. Zeker bij mensen met een rijbewijs maar zonder auto.  

Vertrouwen is alles. Mensen kennen jouw gezicht, niet dat van een deelmobiliteitsorganisatie. Bart: "Cliënten vertrouwen hun eerstelijnswerker, dat is een sleutelfactor voor succes. Ik ben bijvoorbeeld enthousiast over de verschillende opties voor mobiliteit in Gent, zoals de fietsvoordeelkaart, of het sociaal tarief voor deelfietsen.. Mijn enthousiasme geeft mensen een duwtje om iets nieuws te proberen.”

“Natuurlijk is elke situatie anders”, zegt Bart. “Ik vertrek altijd vanuit de noodzaak van de mensen zelf, en denk dan creatief mee. Maar je moet ook weten welke oplossingen er zijn in het mobiliteitslandschap, om mensen gericht te kunnen doorverwijzen. En ook dan is het belangrijk om niet alleen door te verwijzen, maar achteraf ook op te volgen hoe het is gelopen: ben je langsgeweest bij Fien van Way To Go? Is het gelukt om een deelfiets te testen? Hoe ging het? Enzovoort.”

Die brugfunctie van sociaal werkers is voor Bart heel belangrijk. ‘Soms gebeurt er iets kleins in het proces waardoor mensen ontmoedigd zijn. En dan verandert er niets aan hun situatie. Als sociaal werker moet je de mensen voorbij de eerste drempel helpen.’

Alles staat of valt met de eerste ervaring. Daarom is goede begeleiding cruciaal. Daarom is Bart blij dat hij kan samenwerken met Fien van Way To Go. “De app downloaden, een auto reserveren, de auto terugzetten zoals het hoort en de rit afsluiten: het klinkt simpel, maar het zijn veel verschillende stappen. Mensen moeten vertrouwen opdoen. Daar hebben ze begeleiding voor nodig, maar daar heb je als eerstelijnswerker geen tijd voor. Daarvoor kan je beter samenwerken met specialisten in deelmobiliteit”, vertelt Bart. 

Sowieso vraagt het tijd en heel wat contactmomenten om mensen mee te krijgen in het idee van deelmobiliteit. En soms komt het uit een verrassende hoek. Bart: ‘Onlangs is er nog iemand gestart met autodelen, van wie ik het niet verwacht had. Die had geen interesse getoond toen Fien van Way To Go was langsgekomen op de community-avond. Maar hij had gehoord dat zijn buurman met deelauto’s reed, en had ze op straat zien staan. Pas daarna heeft hij me die vraag gesteld. Geef mensen dus voldoende tijd om het idee te laten rijpen.’

‘Mensen willen erbij horen’, zegt Bart. ‘Hoe groter de diversiteit is onder de gebruikers van deelmobiliteit in het straatbeeld, hoe kleiner de stap wordt voor mensen om dat ook eens te proberen. In dit geval was de buurman de overtuigende factor. In het idee: als hij het kan, kan ik het ook.’

Bart is realistisch: "Iedereen die we toegang kunnen geven tot een fiets of auto, dat heeft impact. Maar dat gaat niet zo snel en makkelijk. Het gaat in kleine stapjes."

Dat maakt het de moeite waard. Want mobiliteit gaat niet alleen over van A naar B komen. Bart: "Ook mensen in kwetsbaarheid willen deel uitmaken van de nieuwe dingen in het straatbeeld. Door mensen toegang te geven tot deelmobiliteit, geef je hen de kans om volwaardig deel uit te maken van de stad.”